IBD publiceert factsheets e-mailauthenticatie

De IBD heeft op 3 juni de factsheet over e-mailauthenticatie door middel van SPF, DKIM en DMARC gepubliceerd in zowel de uitgebreide als de verkorte variant. Deze twee documenten heeft de IBD opgesteld naar aanleiding van de pilot die eind 2015 bij 30 gemeenten is gehouden en de opvolgende impactanalyse. De factsheets zijn geschreven in nauwe samenwerking met het Bureau Forum Standaardisatie.

E-mailauthenticatie

Met e-mailauthenticatie kan een gemeente haar domeinnaam beschermen tegen betrouwbaar lijkende phishing e-mailberichten waarin bijvoorbeeld bijlagen of links naar malware of valse inlogpagina’s zitten. Het zorgt ervoor dat derden niet zomaar de gemeentelijke domeinnaam als afzenderadres kunnen misbruiken. Dit wordt ‘afzenderadres-vervalsing’ of ‘e-mail spoofing’ genoemd en is uit te voeren zonder diepgaande technische kennis. E-mailauthenticatie voorkomt dit en zorgt er bovendien voor dat spam nauwkeuriger wordt herkend. Het werkt op basis van de open standaarden SPF, DKIM en DMARC. Verschillende gemeenten passen deze standaarden al succesvol toe. Deze standaarden zijn ook relevant voor domeinnamen waarvan niet gemaild wordt.

Pas-toe-of-leg-uit

De standaarden SPF, DKIM staan op de lijst met open standaarden van het Forum Standaardisatie en behoren tot de ’pas-toe-of-leg-uit-lijst’. Naar verwachting zal ook DMARC dit jaar op dezelfde lijst worden opgenomen. Overheden en semi-overheden zijn verplicht om bij de aanschaf van ICT-producten en -diensten te kiezen voor de relevante standaarden van de ‘pas toe of leg uit’-lijst. Aanschaf omvat naast aankoop en inhuur ook ontwikkeling van ICT-producten en -diensten.

Versnelde adoptie voor gemeenten?

Gemeenten hebben ingestemd met de resolutie “Informatieveiligheid, randvoorwaarde voor de professionele gemeente”, waarop de minister van BZK ruimte aan gemeenten heeft gegeven voor invulling van het begrip Verplichtende Zelfregulering. In deze resolutie is opgenomen dat gemeenten de BIG als basisnormenkader aannemen. In de BIG zijn bewust géén specifieke standaarden genoemd. Het uitgangspunt is dat gemeenten de ruimte moeten hebben om conform hun eigen risicoinschatting de (volgorde van de) voor hen juiste maatregelen te kiezen. In de Regieraad Interconnectiviteit is gesproken over versnelde adoptie van pas-toe-of-leg-uit-normen SPF, DKIM en DMARC. Gemeenten onderschrijven dat een betrouwbare generieke data infrastructuur van belang is voor het vertrouwen van burgers en bedrijven in de (elektronische) overheid. Daarmee onderschrijven zij ook het belang van de standaarden SPF, DKIM en DMARC. In een impactanalyse is voor deze maatregelen in kaart gebracht of een versnelde implementatie mogelijk en gewenst is.

Impactanalyse

Uit de impactanalyse blijkt onder andere dat het analyseren en vastleggen van een compleet overzicht van legitieme mailstromen tijd kost en zorgvuldig dient te gebeuren. Het niet correct of volledig instellen van de juiste mailstromen leidt tot verstoring van de gemeentelijke in- en uitgaand e-mail. Zorgvuldige implementatie kost tijd omdat in samenwerking met leveranciers de complete mailstroom van alle domeinen in kaart moet worden gebracht en deze moet worden vertaald in de juiste instellingen.

De factsheet biedt gemeenten handvatten om de standaarden te implementeren.

Meer informatie

Mocht u naar aanleiding van de factsheet vragen hebben dan kunt u contact opnemen met de IBD-Helpdesk via 070 373 8011 of via info@IBDgemeenten.nl. U kunt met collega-gemeenten kennis en ervaringen over SPF, DKIM en DMARC uitwisselen op de IBD-Community.

FAQ
Wanneer doe ik een PIA?

Om te bepalen of een PIA noodzakelijk is kunt u gebruik maken van de Baselinetoets BIG van de IBD.

De Baselinetoets BIG is bijgewerkt naar versie 1.3. Deze versie is in lijn gebracht met de AVG. Het tabblad “privacy” van de baselinetoets helpt u te bepalen of een Data protection impact assessment(DPIA) noodzakelijk is. U moet vanaf 25 mei 2018 een DPIA uitvoeren als uw beoogde gegevensverwerking waarschijnlijk een hoog privacyrisico met zich meebrengt. U kunt nu alvast inschatten of u straks DPIA’s moet uitvoeren en hoe u dit dan gaat aanpakken.

Wat moeten we doen als een gebruikersnaam / wachtwoord in verkeerde handen is gevallen?
  • Het wachtwoord wordt direct na ontdekken van het incident gewijzigd.
  • Onderzoek of er toegang is geweest tot het account en of toegang is gezocht tot persoonsgegevens.
  • Op basis van loggegevens kan mogelijk uitgesloten worden of er toegang tot het account/de persoonsgegevens is geweest.
  • Indien dit is uit te sluiten is er alleen spraken van een beveiligingsincident, niet van een datalek.

Zie ook:
Phishing gaat mobiel
Factsheet e-mailauthenticatie

Is mijn informatiebeveiligingsincident een datalek?

Bij een datalek gaat het om toegang tot of vernietiging, wijziging of vrijkomen van persoonsgegevens bij een organisatie zonder dat dit de bedoeling is van deze organisatie. Onder een datalek valt dus niet alleen het vrijkomen (lekken) van gegevens, maar ook onrechtmatige verwerking van gegevens.
Een voorbeeld hiervan is het kapot gaan van een harde schijf in een server. Dit kan er voor zorgen dat bepaalde gegevens tijdelijk niet beschikbaar zijn. Als er geen persoonsgegevens op de harde schijf stonden heeft u alleen een incident. Het kapot gaan van een harde schijf is dus niet direct een datalek. Als dit niet het geval is en u de data niet terug kunt zetten, heeft u, in het geval dat er persoonsgegevens bij betrokken waren, een datalek.

Bekijk meer gerelateerde FAQ